Güvenlik hizmeti sözleşmesi imzalamadan önce doğrulanması gereken belgeler var. Bu listedeki her madde 5188 sayılı Kanun'daki somut bir hükme dayanıyor; hiçbiri "iyi olur" seviyesinde bir tavsiye değil. Sözleşme öncesi yarım saatlik bir belge kontrolü, sonradan doğabilecek idari ve cezai sorumluluğun büyük kısmını ortadan kaldırıyor.
Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
Firmaya ait belgeler
1. Faaliyet izin belgesi
Özel güvenlik şirketlerinin İçişleri Bakanlığından faaliyet izni alması zorunludur (md. 5). İzinsiz faaliyet gösteren şirketlerin kurucu ve yöneticileri için 19/b uyarınca üç aydan bir yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası öngörülmüş; bu kişiler bir daha güvenlik şirketlerinde kurucu ve yönetici olamıyor.
Belgenin fotokopisini almakla yetinmeyin; üzerindeki izin numarasını ve geçerliliğini sorun. 19/e maddesi, faaliyet izni almadan güvenlik hizmeti verdiğini ilan eden veya reklam yapan yöneticiler için de ayrı ceza öngörüyor — yani tanıtım materyalindeki iddia tek başına yeterli değil.
2. Yönetici belgesi
Kanun, şirket yöneticilerinin lisans mezunu olmasını ve 14. maddedeki özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmasını şart koşuyor (md. 5). Sözleşmede muhatabınız olacak yöneticinin bu şartları taşıdığını doğrulayın.
3. Özel güvenlik malî sorumluluk sigortası poliçesi
- madde bu sigortayı zorunlu tutuyor. Poliçenin varlığını, kapsamını ve sahaya çıkacak görevli sayısını kapsayıp kapsamadığını kontrol edin. Sigortasız istihdamın cezası 19/d uyarınca istihdam edilen her kişi için ayrı ayrı hesaplanıyor.
4. Valilik bildirimi taahhüdü
- maddeye göre şirketler, üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlara sağlayacakları koruma ve güvenlik hizmetini hizmetin başladığı gün mesai saati bitimine kadar ilgili valiliğe yazılı olarak bildirmek zorunda. Bildirimi yapmayan şirkete her bildirim için idari para cezası veriliyor (md. 20/b).
Sözleşmeye bu bildirimin yapılacağına dair bir madde koyun ve bildirimin kopyasını isteyin.
Tesise ait izin
5. Özel güvenlik izni
Bu belge firmanın değil, sizin sorumluluğunuzdadır. 3. maddeye göre güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlı. İzin alınmadan görevli çalıştırılırsa ceza 19/a uyarınca istihdam eden kuruluşun yöneticisine yazılır.
Firma değişikliği yaptığınızda mevcut izninizin durumunu valiliğe teyit ettirin.
Görevlilere ait belgeler
6. Çalışma izni
Her görevli için valilikçe verilmiş çalışma izni olmalı (md. 11). İzin, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu sonuçlanan ve temel eğitimi başarıyla bitirmiş kişilere veriliyor.
7. Özel güvenlik kimlik kartı
Kartın varlığını ve silahlı mı silahsız mı olduğunu kontrol edin (md. 12). Silahsız kart taşıyan bir görevli silahlı görevde çalıştırılamaz. Kartsız görevlinin 7. maddedeki arama ve yakalama yetkileri hiç doğmaz.
8. Temel eğitim ve yenileme eğitimi kayıtları
- maddeye göre temel eğitim 120 ders saatinden, yenileme eğitimi 60 ders saatinden az olamaz. Sahaya çıkacak ekibin eğitim tarihlerini isteyin; yenileme süresi dolmuş bir görevlinin kimlik kartı geçerliliğini yitirir.
Sözleşmeye yazılması gerekenler
9. Görev tanımının sınırı
Sözleşmeye, görevlilerin yalnızca koruma ve güvenlik hizmetlerinde çalıştırılacağını açıkça yazın. 20/f maddesi güvenlik dışı işte çalıştırmayı çalıştıran kuruma ve her tespit için cezalandırıyor. Bu madde sizi kendi operasyonel alışkanlığınızdan korur.
10. Üniforma ve teçhizat
- madde görev alanı içinde ve süresince üniforma zorunluluğu getiriyor. Sivil kıyafet gerekiyorsa valilik izni alınmalı. Üniforma giydirmemek de 20/f kapsamında cezalı.
11. Devir ve ayrılma bildirimi
Görevinden ayrılan görevlinin 15 gün içinde valiliğe bildirilmesi gerekiyor (md. 12). Vardiya ve personel değişikliklerinin size hangi sürede bildirileceğini sözleşmeye yazın.
12. Denetim dosyası
20/e maddesi denetimde belge ve kayıt sunulmamasını cezalandırıyor. Görev talimatı, devriye kayıtları, ziyaretçi defteri, vardiya çizelgesi ve eğitim kayıtlarının tesiste hangi formatta tutulacağını sözleşmede belirleyin.
Kontrol listesi özeti
| Belge | Kimde | Dayanak |
|---|---|---|
| Faaliyet izin belgesi | Firma | md. 5, 19/b |
| Yönetici lisans + temel eğitim | Firma | md. 5 |
| Malî sorumluluk sigortası | Firma | md. 21, 19/d |
| Valilik hizmet bildirimi | Firma | md. 5, 20/b |
| Özel güvenlik izni | Tesis | md. 3, 19/a |
| Çalışma izni | Görevli | md. 11, 19/c |
| Kimlik kartı (silahlı/silahsız) | Görevli | md. 12 |
| Eğitim kayıtları | Görevli | md. 14 |
Bu yükümlülüklerin arkasındaki hükümleri ayrıntılı olarak hizmet alan işletmenin yasal yükümlülükleri yazısında açıkladık. Hizmet almak yerine kendi biriminizi kurmayı değerlendiriyorsanız iki modelin karşılaştırması işinize yarayabilir.
Özel güvenlik hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilir, sorularınız için SSS sayfamıza bakabilir veya teklif isteyebilirsiniz.